۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ ــ مطالعۀ جدید منتشر شده در مجله Frontiers in Endocrinology، نشان میدهد شروع زودهنگام درمان با استاتین با بهبود کمتر کنترل قند خون در کوتاهمدت و نیاز بیشتر به تشدید درمانهای کاهنده قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تازهتشخیصدادهشده ارتباط دارد.
بیماریهای قلبیعروقی، علت اصلی بیماری و مرگومیر در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند. هرچند درمان با استاتین برای پیشگیری از بیماریهای قلبیعروقی بهطور گسترده توصیه میشود، اثر احتمالی آن بر افزایش قند خون همچنان محل بحث است؛ بهویژه در بیمارانی که بهتازگی به این بیماری مبتلا شدهاند. این مطالعه با هدف بررسی همزمان اثر شروع درمان با استاتین بر کنترل قند خون و بروز حوادث ماژور نامطلوب قلبیعروقی (MACE) در یک گروه از بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تازهتشخیصدادهشده انجام شد.
در این پژوهشِ مبتنی بر یک گروه گذشتهنگر، افرادِ تازهتشخیصدادهشده با دیابت نوع ۲ در فاصله ژانویه ۲۰۱۸ تا دسامبر ۲۰۲۰ بررسی شدند. تغییر سطح هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) پیامد اصلی مطالعه بود. سطح گلوکز پلاسمای ناشتا (FPG)، گلوکز خون دو ساعت پس از غذا (2hPG)، تشدید درمان دیابت، شروع انسولین، بروز بحرانهای افزایش قند خون و رویدادهای عمده نامطلوب قلبیعروقی نیز از پیامدهای ثانویه بودند. برای ارزیابی روند تغییرات قند خون در طول زمان، از تحلیل واریانس دوطرفه با اندازهگیریهای مکرر استفاده شد.
از میان ۶۰۴ بیمار واجد شرایط، ۴۵۸ نفر در گروه مصرفکننده استاتین و ۱۴۶ نفر در گروه بدون استاتین قرار گرفتند. شاخصهای کنترل قند خون در هر دو گروه در پیگیری ششماهه بهتر شد، اما میزان بهبود در گروه استاتین بهمراتب کمتر بود. پس از شش ماه، بهبود سطح FPGو 2hPGدر گروه استاتین نیز کمتر بود. در این زمان، برای سطح FPG، 2hPGو HbA1c اثر متقابل معناداری میان گروه و زمان مشاهده شد.
تا ماه شصتم، تفاوت سطح HbA1cمیان دو گروه دیگر معنادار نبود. در طول دوره پیگیری با میانه ۷۳ ماه (دامنه بینچارکی: ۶۸ تا ۸۰ ماه)، مصرف استاتین با افزایش نرخ تشدید درمان دیابت (۳۳٫۳٪ در برابر ۲۲٫۶٪؛ p= ۰٫۰۱۶)، شروع انسولین (۲۱٫۵٪ در برابر ۱۲٫۳٪؛ =p۰٫۰۱۵) و بروز بحران افزایش قند خون (۸٫۵٪ در برابر ۳٫۴٪؛p=۰٫۰۳۹) ارتباط داشت.
با وجود این پیامدهای متابولیک نامطلوب، تحلیل رگرسیون کاکس چندمتغیره نشان داد که مصرف استاتین بهطور مستقل با کاهش خطر رویدادهای عمده نامطلوب قلبیعروقی ارتباط دارد (نسبت خطر [HR]:۰٫۴۱؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۲۱ تا ۰٫۸۳؛p =۰٫۰۱۳).
در مجموع، شروع زودهنگام درمان با استاتین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تازهتشخیصدادهشده با بهبود بهمراتب کمتر کنترل قند خون در کوتاهمدت همراه بود و در ادامه نیز با نیاز بیشتر به انسولین و درمانهای شدیدترِ کاهنده قند خون ارتباط داشت، اما بهدلیل ماهیت مشاهدهای مطالعه، این ارتباطها بهتنهایی رابطه علتومعلولی را اثبات نمیکنند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/early-statin-use-in-new-onset-t2d-short-term-glycemic-worsening-but-long-term-lower-cv-risk-study-shows-179874